Nhãn

Thứ Bảy, 9 tháng 12, 2017

Bốn thiếu sót cơ bản trong nghiên cứu cải cách tiếng Việt của ông Bùi Hiền!

LBBT: Chuyện cải cách tiếng Việt của ông Bùi Hiền đang tạm thời lắng xuống do câu chuyện bắt tạm giam ông Đinh La Thăng, và một số quan chức khác về hành vi tham nhũng, cố ý làm trái, nhưng xét thấy nghiên cứu của Bùi Hiền còn quá nhiều lỗ hổng cơ bản, thậm chí có thể nói là sơ đẳng mà một người có học vị PGS thậm chí không nên nhầm lần và mắc phải nên lão đây chia sẻ cho các độc giả đọc. Bây giờ thì tôi đã hiểu tại sao người ta gọi Bùi Hiền là lão thần kinh, và thêm nữa ả tiến sĩ Đoàn Hương vào đọc đi mà học lại, phát ngôn ngu muội trong khi hiểu biết như ếch ngồi đáy giếng thì thật đáng chê cười!


1. Chưa quy phạm

Một chữ cái gồm 3 phần là Hình dạng, Tên gọi và Giá trị âm. Ví dụ chữ cái hình dạng là “M” tên gọi là “mờ” còn giá trị âm là [m] (Giá trị âm bản chất là âm thanh, ở đây để thể hiện thành con chữ giá trị âm được quy định để trong ngoặc vuông), M là một phụ âm vì thế để gọi tên nó ta phải thêm một nguyên âm đằng sau mới phát ra âm rõ ràng được. – Cùng một giá trị âm mỗi ngôn ngữ có cách gọi tên khác nhau. Ví dụ đối với giá trị âm [m] Người Việt gọi là “mờ”, người Anh gọi là “em” còn người TQ gọi là “mua”. Ngay cả trong một hệ thống chữ viết một chữ cái có thể được gọi theo nhiều tên như tiếng Việt chữ B gọi là “bờ” hoặc là “bê”.
– Có trường hợp hình dạng chữ không giống nhau nhưng giá trị âm giống nhau như chữ H trong tiếng Nga và chữ N trong tiếng Việt đều có giá trị là [n].
– Có trường hợp hình dạng chữ giống nhau nhưng giá trị âm khác nhau như chữ T trong tiếng Việt có giá trị là [t] nhưng trong tiếng Trung lại là [th].
– Cùng một chữ cái nhưng ở các thể chữ khác nhau thì hình dạng khác nhau như “gờ” viết hoa là G, viết thường là g.
Bảng chữ của ông chưa quy phạm ở chỗ chưa có cột thể hiện giá trị âm cho chữ cái và nhầm lẫn 2 khái niệm Tên gọi và Giá trị âm như “chữ H tên là Hát, âm là Hờ”. Thực ra Hát hay Hờ cũng đều chỉ là Tên gọi của chữ H mà thôi. Vậy theo ngôn ngữ học thì nên sửa thành: Chữ H, Tên gọi “hát hoặc hờ” giá trị âm là [h].


2. Còn thiếu sót và nhầm lẫn

Bảng chữ cái của ông thiếu đi hai nguyên âm “ă” và “â”. Trong tiếng Việt an – ăn – ân có ý nghĩa khác nhau. Không biết ông đã hợp nhất ă và â vào nguyên âm nào. Dù đây chỉ là một phần nghiên cứu, phần nguyên âm ông vẫn còn đang nghiên cứu nhưng thiết nghĩ nếu chưa nghiên cứu hoàn thiện không nên công bố lúc này, bởi một nửa bảng chữ cái không phải là bảng chữ cái, không ai thông qua một công trình nghiên cứu dang dở cả.
Ông cho rằng bảng chữ của ông đã rút gọn từ 38 chữ cái ban đầu chỉ còn 31 chữ cái. Điều này là không đúng. Bảng chữ cái tiếng Việt chỉ có 29 chữ cái: a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê, g, h, i, k, l, m, n, o, ô, ơ, p, q, r, s, t, u, ư, v, x, y. Vậy 9 chữ cái kia ở đâu ra? Thực ra đó chính là do ông cho rằng 9 phụ âm ng/ngh/gi/ch/tr/ph/th/kh/nh là 9 chữ cái nên mới đếm lên thành 29 + 9 = 38 chữ. Phụ âm và Chữ cái là 2 khái niệm khác nhau, phụ âm ph [f] khi viết được thể hiện bằng 2 chữ cái P và H, phụ âm kh [x] khi viết được thể hiện bằng 2 chữ cái K và H. Trong bảng chữ của ông không những số lượng chữ cái không giảm đi mà còn tăng thêm, giảm chữ cái Đ nhưng tăng F, J, W, Z.

3. Chưa xét đến các phương diện khác

Bảng chữ của ông được xây dựng trên cơ sở ngữ âm miền Bắc chứ không phải ngữ âm của cả nước. Theo PGS việc không phân biệt được ch/tr, d/gi/r, s/x khiến người Bắc viết sai vì thế quy tất cả về một mối sẽ không sai nữa: C = ch/tr, S = s/x, Z = d/gi/r vậy thì rất tiện cho người miền Bắc. Thế nhưng người miền Trung, miền Nam họ phân biệt được những âm này, họ phát âm CHA và TRA là khác nhau, khi dạy học sinh giáo viên sẽ phải nói sao? Chẳng phải lại phạm phải lỗi CÙNG MỘT CON CHỮ THỂ HIỆN NHIỀU ÂM KHÁC NHAU?
Người miền Trung, miền Nam họ không phân biệt dấu hỏi và dấu ngã, vậy theo PGS có khi chúng ta cũng nên bỏ nốt dấu hỏi hoặc dấu ngã quy về một dấu thôi. Rồi người miền Nam Về = Dề cho nên có cần thiết bỏ luôn V hoặc D đi không?
Bộ chữ quốc ngữ hiện tại là thành quả của cả một quãng đường rất dài, nó đã phù hợp với tiếng nói của cả ba miền và hơn thế nữa nó còn phản ánh lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Ví dụ âm Gi và Tr trong lịch sử được phân hóa ra từ một phụ âm cổ, chúng có cùng gốc vì thế rất nhiều từ có phụ âm đầu Gi và Tr có nghĩa giống nhau: Giả tiền – Trả tiền, Ông trời – Ông giời, Ăn trầu – Ăn giầu… Rồi các âm H dường như là âm câm trong các tổ hợp Kh/Th/Ph thực chất là kí hiệu của âm bật hơi, đến nay phương ngữ miền Bắc chỉ còn bật hơi âm Th.
Bộ chữ của PSG chưa chắc đã kinh tế hơn ví dụ Chanh và Tranh là hai vật khác nhau, nếu như viết thành “Can`” thay cho cả Chanh và Tranh thì thay vì tiết kiệm lại hóa ra lãng phí hơn vì chỉ cần viết Chanh người ta hiểu là “quả chanh” rồi còn viết Can`rõ ràng phải ghi thêm “kuả can`” người ta mới hiểu! Hoặc “Gia đình” và “Ra đình” nghĩa khác nhau, nếu đều viết thành “Za Dìn`” mà không có văn cảnh ta chịu không hiểu.
 Xét về từ vựng, bộ chữ hiện tại có tác dụng phân biệt từ Hán – Việt và từ thuần Việt, ví dụ Gia là Hán – Việt còn Da/Ra là thuần Việt. Lại còn có thể phân biệt được các từ Hán – Việt với nhau như Chinh là chinh chiến, Trinh là trinh tiết. Tác giả chỉ đơn thuần nghĩ đến việc RÚT GỌN CON CHỮ mà chưa thấy SỰ NHẦM LẪN Ý NGHĨA DO LOẠI BỎ CHỮ CÁI gây ra. Không phải ngẫu nhiên mà người TQ đến bây giờ họ vẫn dùng chữ Hán tượng hình dù rất khó học, khó nhớ, nếu là người học tiếng Trung đều thấy rõ đọc chữ Hán hiểu đúng nghĩa hơn đọc phiên âm.

4. Thiếu tính thống nhất

Nếu để ý chúng ta thấy các nước sử dụng bộ chữ Latin về cơ bản các chữ cái có giá trị âm rất tương đồng, ví dụ m, n, l, p, s, b, c, k, t, tr… trong tiếng Việt lẫn tiếng Anh đều phát âm na ná nhau. Nếu bây giờ đảo lộn giá trị thì người Việt khi học tiếng nước ngoài cũng như người nước ngoài khi học tiếng Việt sẽ vấp phải vấn đề rất khó khăn là ĐỔI GIÁ TRỊ CHỮ CÁI TRONG ĐẦU. Người Việt gặp từ Wifi sẽ đọc là “Thi phi”, hãng Canon sẽ thành “Cha non”, điều này sẽ khiến Việt Nam tự mình tách khỏi cộng đồng quốc tế. Ai đã học tiếng Nga đều biết khi nhìn chữ H, X, Y trong tiếng Nga phải đọc là N, KH, U trong tiếng Việt, giai đoạn mới học sẽ khiến bạn thường xuyên nhầm lẫn. Tuy nhiên chữ cái của Nga không thuộc hệ chữ Latin nên bảng chữ của họ có rất nhiều chữ chúng ta không có, khi học chỉ cần chú ý một chút là được. Còn chữ quốc ngữ nằm trong hệ Latin vậy thì cần phải giữ sự thống nhất nhất định với các chữ viết khác trong hệ thống.

Lời bàn: Thực ra nếu chú ý một chút thì không có chuyện sai chính tả, người Việt ta không có thói quen tra từ điển, không có thói quen trau chuốt từ ngữ khi nói nên hay nói sai viết sai. Việc học một số quy tắc chính tả có thể làm giảm đáng kể tình trạng sai chính tả. Ví dụ:
– GH/NGH/K ba phụ âm này đằng sau chỉ có thể là E, Ê, I
– Các đồ vật trong nhà thường có tên bắt đầu bằng X và CH rất ít khi là S và TR: Xe, Xô, Xích, Xẻng, Xoong, Chai, Chõng, Chiếu, Chăn, Chum, Chĩnh, Chổi, Chạn, Chóe…
– Đối với người Bắc, khi gặp từ láy có cặp phụ âm s, x, ch, tr, d, gi, r thì thường đằng trước là phụ âm nào đằng sau là phụ âm đấy: san sát, xinh xắn, chi chít, tròng trành, da diết, già giặn, ríu rít.
– Đối với người Nam, các từ Hán – Việt mà có phụ âm đầu là M, NH, L, N, V, D, NG hầu hết đều phải viết dấu ngã như Mã, Nhĩ, Lãng, Nữ, Vũ, Dũng, Ngỗ. Nhớ cái này rất dễ chỉ cần học thuộc câu “Mình Nhớ Là Nên Viết Dấu Ngã”.
Tuy nhiên còn có nhiều điều cấp thiết hơn và thực tế hơn cần làm như “Chuẩn hóa từ ngữ tiếng Việt”, “Phân biệt các từ gần nghĩa”, “Đi tìm nguồn gốc từ ngữ”, “Những lỗi sai thường gặp trong tiếng Việt” v. v… Hi vọng sẽ có những học giả uy tín nghiên cứu các vấn đề đó để tiếng Việt ta càng giàu càng đẹp.
P/s: Tiếng Việt là sản phẩm của dân tộc Việt, đếch phải do ông Bùi Hiền sáng tạo ra, hay là "cha đẻ" nên đề nghị ông này không phát ngôn linh tinh, ngớ ngẩn.

Trần Ái Quốc (sưu tầm, biên soạn và chia sẻ)

6 Nhận Xét :

  1. Một bài viết lột tả hết tất cả những bất cập của giáo sư bùi hiền về sáng kiến của mình.Hy vọng bài viết sẽ lan tỏa được nhiều nơi tới tận tay của giáo sư để giáo sư thấy được những sai sót hạn chế trong cách ông đưa ra từ đó hãy tôn trọng và tiếp tục giữ gìn tiếng mẹ đẻ của chúng ta.Một sản phẩm của cả dân tộc việt nam

    Trả lờiXóa
  2. T không muốn dùng từ ngữ nặng nề để nói PGS làm gì, chỉ muốn nêu lên quan điểm không đồng tình với bảng chữ cái trên, những ưu điểm mà PGS đưa ra không thể địch lại nổi cái bất cập là tốn tg, tiền của cải tiến. Còn việc bộ chữ này có ko hoàn thiện đến đâu ở mức độ học thuật thì thú thật chẳng mấy ai hiểu. N có điều mn đều hiểu là dùng nó thì ko dễ chút nào.

    Trả lờiXóa
  3. Chưa cần bàn đến mấy yếu tố âm vần, vùng miền, có thể thấy việc đổi sang ngôn ngữ mới là không cần thiết và tốn tiền. Vn mình vốn quen đánh vần n ngôn ngữ mới ko đáp ứng đk, sẽ khó cho các cháu nhỏ học.

    Trả lờiXóa
  4. Ko biết bác giáo sư đã nghiên cứu qua teencode chưa chứ chữ của bác còn ko cải tiến bằng cái chữ đấy đâu. Mà teencode có khi còn biết giản lược, nói tránh đi các từ tục tĩu chữ bảng chữ cái kia ko làm đk điều đó rồi, thậm chí có chữ bt mà nhìn như chữ tục tĩu luôn ý chứ.

    Trả lờiXóa
  5. Dùng teencode còn thuận tiện hơn cái bảng chữ cái mới nhiều. Bảng chữ cái mới t thực sự ko thấy được sự cái tiến của nó, vứt bỏ bớt đi ko phải là cách hay cho bảng chữ cái tiếng việt. T ủng hộ bảng chữ cái bây giờ của VN, nó vẫn còn thuận tiện chán.

    Trả lờiXóa
  6. Trên thực tế thì đối với các công trình nghiên cứu dù nó có tính ứng dụng hay có tính nghiên cứu thì cũng nên nhìn nó với góc độ khoa học. Và nếu là những công trình tầm 20 năm công sức thì cần càng trân trọng. Không nên nhìn nó theo những ý nghĩ tiêu cực của dư luận

    Trả lờiXóa

 
Chia sẻ